ธปท. ดีเดย์ 20 ม.ค.นี้ คุมเข้ม “ร้านค้าทอง” ซื้อ-ขายทองฟอกทุนเทา
วันนี้ (9 ม.ค.69) นายวิทัย รัตนากร ผู้ว่าการธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยความคืบหน้าการกำกับดูแลธุรกรรมการซื้อขายทองคำ โดยเฉพาะการซื้อขายที่กระทบต่อค่าเงินบาท ว่า ขณะนี้อยู่ระหว่างกระบวนการทางยกร่างกฎหมาย โดยประกาศของกระทรวงการคลังที่ให้อำนาจ ธปท. ได้ดำเนินการรับฟังความคิดเห็น (Hearing) เสร็จแล้วเมื่อวาน (8 ม.ค.69) และภายใน 1–2 วันนี้ จะส่งเรื่องขอความเห็นชอบไปยังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง
หลังจากได้รับความเห็นชอบ จะใช้ระยะเวลาในการประกาศในราชกิจจานุเบกษา จากนั้นจะออกประกาศของธปท.เพิ่มเติม ซึ่งในขั้นตอนนี้ยังต้องมีการเปิดรับฟังความคิดเห็นในรายละเอียดอีกเล็กน้อย โดยภาพรวมทั้งหมด หากเป็นไปตามกรอบเวลาที่เร็วที่สุด คาดว่ากระบวนการทั้งหมดจะแล้วเสร็จภายในช่วงประมาณวันที่ 20 กว่าของเดือนมกราคม 2569
นายวิทัย กล่าวว่า ผลสำคัญของมาตรการดังกล่าว คือ ธปท. จะมีอำนาจเรียกดูข้อมูลธุรกรรมการซื้อขายทองคำที่ดำเนินการเป็นเงินบาทบนแอปพลิเคชัน ซึ่งเป็นธุรกรรมที่ส่งผลโดยตรงต่อค่าเงินบาท โดยจะสามารถตรวจสอบข้อมูลว่าใครเป็นผู้ซื้อขาย ปริมาณการซื้อขายเป็นเท่าใด มีความเหมาะสมหรือเกินความจำเป็นหรือไม่ รวมถึงข้อมูลอื่น ๆ ที่อาจมีผลต่อการกำหนดนโยบายควบคุมในระยะต่อไป
นอกจากนี้ ธปท. มีแนวทางพิจารณา กำหนดเพดาน (Limit) การซื้อขายทองคำที่สูงเกินความเหมาะสมกับสถานะของแต่ละบุคคล โดยเฉพาะกรณีบุคคลธรรมดาที่มีการซื้อขายหรือเทรดทองคำในระดับวันละหลาย 10 ล้านบาท หรือสูงถึงระดับ 100 ล้านบาทต่อวัน ซึ่งถือเป็นพฤติกรรมที่มีความเสี่ยงและอาจส่งผลต่อความผันผวนของค่าเงินบาท โดยกรณีดังกล่าวอาจต้องมีการจำกัดวงเงิน หรือกำหนดให้ต้องขออนุญาตเป็นกรณีพิเศษ ไม่ใช่เปิดเสรีอย่างไม่มีขอบเขต ทั้งนี้ เพื่อช่วยลดแรงกดดันและความผันผวนในตลาดอัตราแลกเปลี่ยน ซึ่งเป็นอำนาจหน้าที่ของธนาคารแห่งประเทศไทยโดยตรง
สำหรับมาตรการด้านอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมเงินตราต่างประเทศนั้น นายวิทัยกล่าวว่า ได้มีการออกประกาศและเริ่มดำเนินการไปแล้ว เช่น การกำหนดให้การนำเงินตราต่างประเทศเข้ามาในประเทศไทยเกิน 200,000 เหรียญสหรัฐฯ ต้องมีการตรวจสอบเอกสารแหล่งที่มาของรายได้และวัตถุประสงค์การนำเงินเข้า ซึ่งในอดีตตั้งแต่วิกฤตปี 2540 ประเทศไทยตรวจเฉพาะขาออก แต่แทบไม่เคยตรวจสอบขาเข้า
รวมถึงมาตรการกำหนดให้ร้านรับแลกเปลี่ยนเงินตรา (Exchange) ไม่สามารถรับแลกเงินเกิน 800,000 บาทต่อรายต่อวัน และการเริ่มควบคุมการใช้งาน e-Wallet โดยกำหนดวงเงินใช้จ่ายสูงสุดต่อวัน ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการจัดทำประกาศมาตรฐานเกณฑ์ เพื่อให้ทุกผู้ให้บริการปฏิบัติในแนวทางเดียวกัน จากเดิมที่ให้แต่ละแห่งกำหนดลิมิตของตนเอง
“ในระยะต่อไป ธปท. จะออกมาตรฐานกลาง เพื่อกำหนดแนวทางว่า โปรไฟล์ผู้ใช้งานในลักษณะใด ควรมีวงเงินซื้อขายหรือใช้จ่ายต่อวันได้ในระดับเท่าใด เพื่อให้การกำกับดูแลมีความสอดคล้องและเป็นระบบเดียวกันมากขึ้น โดยเฉพาะในประเด็นการซื้อขายทองคำในระดับมูลค่าสูง 100 ล้านบาท ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการหารือกับร้านทองรายใหญ่และแพลตฟอร์มที่เกี่ยวข้อง เพื่อรวบรวมข้อมูลและเร่งดำเนินการในขั้นตอนถัดไป”
นายวิทัย ระบุว่า ปัจจุบันธุรกิจทองคำ รวมถึงการซื้อขายทองคำ ยังไม่มีหน่วยงานใดมีอำนาจกำกับดูแลโดยตรง ขณะที่อำนาจของธนาคารแห่งประเทศไทยอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ซึ่งทำให้การดูแลจะพิจารณาเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบต่อค่าเงินบาทเท่านั้น
ประเด็นที่ส่งผลต่อค่าเงินบาทคือการซื้อขายทองคำที่ใช้เงินบาทเป็นสกุลเงินในการทำธุรกรรม โดยเฉพาะการซื้อขายผ่านแอปพลิเคชัน ซึ่งมีปริมาณธุรกรรมค่อนข้างมาก ธปท.จึงเลือกเข้ามาดูแลในส่วนนี้ เนื่องจากการซื้อขายทองคำเป็นเงินบาทจะก่อให้เกิดแรงซื้อหรือแรงขายเงินตราต่างประเทศทุกครั้งที่มีธุรกรรม ส่งผลให้เกิดแรงกดดันต่อค่าเงินบาทและเพิ่มความผันผวนของตลาดในทันที
ในทางตรงกันข้าม หากเป็นการซื้อขายทองคำที่กำหนดราคาเป็นสกุลดอลลาร์สหรัฐ จะไม่ส่งผลกระทบต่อค่าเงินบาทในลักษณะเดียวกัน เนื่องจากผู้ซื้อจะแลกเงินบาทเป็นดอลลาร์เพียงครั้งเดียว จากนั้นการซื้อขายทองหรือการขายทองที่ได้รับดอลลาร์จะถูกเก็บไว้ในบัญชีเงินฝากเงินตราต่างประเทศ (Foreign Currency Deposit: FCD) โดยเงินจะไม่ถูกแปลงกลับเป็นเงินบาทระหว่างการซื้อขาย ทำให้กระบวนการเทรดในช่วงดังกล่าวไม่สร้างแรงกดดันต่อค่าเงินบาท
สำหรับการซื้อขายทองคำ เมื่อมีการขายทองจะเกิดการเก็งกำไรดอลลาร์และซื้อเงินบาท และเมื่อมีการซื้อจะเกิดแรงซื้อดอลลาร์และขายเงินบาท ซึ่งล้วนส่งผลต่อความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนในตลาดโดยตรง ด้วยเหตุนี้ ธปท.จึงเลือกพิจารณาดูแลเฉพาะการซื้อขายทองคำผ่านแอปพลิเคชันที่ใช้เงินบาทเป็นหลัก
ที่มา : ธปท. ดีเดย์ 20 ม.ค.นี้ คุมเข้ม “ร้านค้าทอง” ซื้อ-ขายทองฟอกทุนเทา » อีจัน
